10 Jan

In stilte gesloten VZVZ-convenant over informatie-uitwisseling ketenzorg heeft grote consequenties

10 januari 2014

Door W. J. Jongejan, huisarts n.p.

(Met vriendelijke toestemming van de auteur overgenomen uit Huisartsvandaag.nl, KM)

Op 30 oktober 2013 moet door de Vereniging van Zorgaanbieders voor Zorgcommunicatie (VZVZ) in stilte, heimelijk, een convenant gesloten zijn met een flink aantal organisaties en bedrijven over het elektronisch uitwisselen van medische informatie in de ketenzorg met gebruikmaking van het Landelijk SchakelPunt(LSP).
Met opzet is dit convenant niet naar buiten gebracht, maar daarover later. Schrijver dezes kreeg er de beschikking over en wil het met u delen.  VZVZ had in haar businessplan al kenbaar gemaakt in 2014 de ketenzorg op te gaan pakken, maar toch bevreemdt het dat dit onderwerp nu al aangesneden  is terwijl het LSP-gebruik nog uiterst minimaal  is. Het aantal plaatsen waar het LSP gebruikt wordt is zeer beperkt en de vulling van de LSP-index met opt-in-toestemmingen is mager. Nog magerder is het aantal aangemelde dossiers. Aangezien een opt-in ook nodig is voor ketenzorg, lijken positieve ervaringen met een opt-in een voorwaarde. Of wordt verondersteld dat het aanbieden van meerdere toepassingen voor het LSP, zoals ketenzorg, zal helpen meer opt-ins te verkrijgen? Ondanks privacy-bezwaren?
Het convenant treft u hier aan samen met het bijbehorende programmaplan in pdf-formaat.

LHV ontbreekt
Het convenant bevat (pagina 14 t/m16) ruimte voor een groot aantal(17) partijen te tekenen partijen, waarbij het opvalt dat daar slechts één Huisarts Informatie Systeem(HIS)-producent bij aanwezig is, nl Omnihis. Terwijl NEDHIS als overkoepelende organisatie van HIS-gebruikersverenigingen (met Adriaan Mol, bekend als aanjager van het LSP) wel mede tekent, evenals het Nederlands Huisartsen Genootschap(NHG),  is de Landelijke Huisarts-Vereniging(LHV) afwezig. Bij nadere beschouwing van het convenant en het programmaplan is het ook voor te stellen waarom de LHV niet op de lijst staat van tekenende organisaties.  Overigens blijkt na het inwinnen van nadere informatie de KNMG medeondertekenaar te zijn, hoewel er op de website niets over te vinden is.

Oogmerk
De bedoeling van het convenant is het realiseren van een “adequate, toekomstbestendige en integrale oplossing” voor informatie-uitwisseling ketenzorg. De partijen die het convenant tekenden voelen zich verantwoordelijk voor het bereiken van een efficiënte en effectieve ketenzorg waarvoor een consistente toepassing van te ontwikkelen standaarden bij informatie-uitwisseling onontbeerlijk is. In de ogen van de convenantspartijen is een landelijke regie(lees: door VZVZ) nodig. Uiteraard komt de doelmatigheid in de keten ter sprake en het oogmerk de zorg voor patiënten met chronische aandoeningen te verbeteren en veiliger te maken.

Ook pull-dataverkeer
In een alinea genaamd “Propositie informatie-uitwisseling ketenzorg” wordt al een klein tipje van de sluier opgelicht van het beoogde doel van de ketenzorgoplossing van VZVZ. Op pagina 7 is te lezen dat men het voor gebruikers van ketenzorgoplossingen mogelijk wil maken gegevens op gecontroleerde en eenvoudige wijze te delen. In de ketenzorg gaat het tot nu toe altijd om zogenaamd push-berichtenverkeer. Daarbij verstuurt een zorgaanbieder (huisarts, POH, zorggroep etc.) zelf een  databestand naar een ander in de keten. Het systeem waarin de data opgeslagen zijn wordt dus niet bevraagd door een andere zorgaanbieder. Op pagina 10 (onder lid “k”) staat dat de VZVZ-oplossing voor informatie-uitwisseling ketenzorg functionaliteit voor opvragen (pull) en versturen (push) gaat ondersteunen. Actieve bevraging van brondossiers wordt dan mogelijk. Dit gaat dan via het LSP of  “de zorginfrastructuur”,  zoals dat heet.
Wat minimaal dan uitgewisseld gaat worden, zou  tenminste de dataset uit de OZIS-ketenzorg zijn, inclusief medicatie en episodes. Dat wordt aangevuld met de dataset cardiometabole aandoeningen (diabetes, CVRM, astma/COPD, nierschade en obesitas). Los daarvan geeft VZVZ in lid  “l” (pagina 10) aan dat die gegevensuitwisseling in een latere fase inclusief persoonlijke gezondheidsdossiers mogelijk moet worden.  Dat is nog eens wat anders en veel meer dan nu mogelijk is op de paar plekken waar het LSP berichtenverkeer tussen huisartsen mogelijk maakt. Daarbij is nu  de professionele samenvatting opvraagbaar.

Functionele omschrijving
Het met pull-verkeer opvragen van een omvangrijke dataset en in de nabije toekomst hele persoonlijke gezondheidsdossiers zou een oud ideaal van het ministerie van VWS mogelijk kunnen maken. Dat plan genaamd “functionele omschrijving huisartsenzorg”  beoogde onderdelen van de huisartsenzorg, bijv. de zorg voor diabetespatiënten via aanbesteding aan andere,  goedkopere zorgpartijen te gunnen. Daarbij moesten de huisartsendossiers met behulp van een ICT-oplossing wel ingezien moeten kunnen worden door de nieuwe contractpartij. Honorering van de huisarts zou dan neerwaarts bijgesteld worden. Zo zou een besparing ingeboekt kunnen worden. Dat veel zorg voor chronische patiënten multifactorieel bepaald wordt en complicaties vaak op een heel ander gebied liggen dan de oorspronkelijke ziekte vermocht het ministerie niet te begrijpen. Met het afstemmen van het Landelijk Elektronisch Patiënten Dossier door de Eerste Kamer verdween de functionele omschrijving uit het zicht, maar keert nu weer terug. Nergens wordt het genoemd maar de beoogde systematiek maakt het wel mogelijk.

Contractdwang
Zorgverzekeraars Nederland(ZN) is behalve de rol van kapitaalverschaffer voor VZVZ nog een andere  toebedeeld. Op pagina 11 is onder lid “s” te lezen dat haar leden de “oplossing voor informatie-uitwisseling ketenzorg” integraal onderdeel zullen doen uitmaken van de contractering ketenzorg vanaf 2016. Dat betekent de facto dat er dan geen ketenzorg mogelijk is zonder LSP-aansluiting van de zorgaanbieder. In het huidige klimaat van “tekenen  bij het kruisje”  van zorgverzekeraars-contracten is het een illusie om te denken dat men zich hieraan dan kan onttrekken.

Planning
Het programmaplan voor dit ketenzorg-item van VZVZ heeft als einddoel om in 2015 hun oplossing uit te rollen. Bij goede beschouwing van het programma plan(zie pdf-bijlage) valt het op dat het allemaal veel te optimistisch gecalculeerd is. De doorloop van ICT-programma’s kennende is het een deadline die men nooit zal gaan halen. Uiteraard staat het programmaplan vol met vaagtaal, mooipraat en managementtaal. Wat vindt u van deze: “NICTIZ speelt een faciliterende rol en gebruikt een generiek proces voor de ontwikkeling van zorginformatiestandaarden om randvoorwaarden te borgen”

Geen communicatie
Op de website van VZVZ is niets over dit convenant te vinden. Met enige moeite is een klein bericht zonder datumvermelding of convenanttekst te vinden op de site van het Landelijke Vereniging Georganiseerde eerste lijn. Op de site van de Landelijke Organisatie Ketenzorg is de datum van het tekenen van het convenant te vinden, maar ook daar geen convenanttekst.
VZVZ heeft heel bewust geen ruchtbaarheid gegeven aan de afsluiting van dit convenant.  Dit is erg opvallend gezien de juichtaal die eerst VWS en later VZVZ in haar communicatie bezigde en nog steeds ventileert over het LSP. Deze keer stelt men dat de doelgroepen primair de convenantpartijen zijn plus hun achterban en niet de pers. Gezien de stilte rond dit convenant is het de vraag hoe goed de achterban ingelicht is. Het wijst er in ieder geval op dat men zich er realiseert bezig te zijn met gevoelige materie met een duidelijke faalkans. Dat blijkt op pagina 18 van het convenant waar aangegeven staat dat het tijdstip voor een persbericht in hoge mate afhankelijk is van de resultaten van het programma. Men zegt hier zelfs dat het beter is te communiceren met tastbare resultaten dan met verwachtingen en plannen. De risico’s worden op pagina 20 en 21 van het programmaplan opgesomd. Onvoldoende betrokkenheid / beschikbaarheid van de stakeholders, het onvoldoende gebruik door de zorgaanbieders van de LSP-infrastructuur en/of onvoldoende als zodanig ervaren van de toegevoegde waarde van de ketenzorgoplossing, uitloop van de planning, onvoldoende en/of tijdige beschikbaarheid van de noodzakelijke financiële middelen en resources worden daar met uitwerking genoemd.

Wel communicatie
Het lijkt erop dat VZVZ zich zeer goed bewust is van de implicaties van dit convenant en programmaplan voor de zorgaanbieders en welbewust het stilzwijgen er toe doet. Ook lijkt het erop dat dit plan een soort alles- of- niets poging is om het bestaan van het LSP veilig te stellen door een grote sprong voorwaarts. Gezien het belang van de besproken informatie leek het mij dienstig WEL openheid van zaken te geven over deze materie.

W.J. Jongejan, huisarts, n.p.

Advertenties

2 Reacties to “”

  1. jusd 29 januari 2014 bij 10:53 am #

    Dit is op Jusd herblogd.

Trackbacks/Pingbacks

  1. LSP in stilte uitgebreid | Platform Bescherming Burgerrechten - 14 januari 2014

    […] Het stuk van Jongejan valt volledig te lezen op de site van Platformdeelnemer DeVrijePsych. […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: